Członek rodziny i spadkobierca nie dożył śmierci spadkodawcy i nie dziedziczy na podstawie testamentu ; Śmierć jedynego spadkobiercy z testamentu, czyli co się dzieje, gdy jedyny spadkobierca testamentowy nie żyje ; Jak nie płacić zachowku, bo majątek i pieniądze ze spadku wydałem ; Kiedy zapłacić zachowek Spadkobierca może odrzucić udział spadkowy przypadający mu z tytułu przyrostu, a przyjąć udział przypadający mu jako spadkobiercy powołanemu. Spadkobierca powołany do spadku zarówno z mocy testamentu, jak i z mocy ustawy może spadek odrzucić jako spadkobierca testamentowy, a przyjąć spadek jako spadkobierca ustawowy. Dziedziczenie w przypadku braku testamentu. Zgodnie z art. 926 Kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Oznacza to, że jeżeli zmarły nie pozostawił ważnego testamentu, o tym, kto będzie spadkobiercą, decydują przepisy ogólne; mamy więc do czynienia z dziedziczeniem ustawowym. Testament - Porady prawne. Testament, czyli ostatnia wola, jest wyjątkowym dokumentem, o sporządzeniu którego każdy z nas powinien zawczasu pomyśleć. To w nim możemy zadecydować o majątku całego naszego życia – komu i w jakich częściach powinien przypaść, aby zapewnić bliskim osobom godne życie, gdy nas już nie będzie. . Zdarza się, że spadkodawca w testamencie powoła w całości do spadku syna (analogicznie będzie w przypadku córki) pomijając innych członków najbliższej rodziny. Czy pominiętym przysługują jakieś roszczenia? Czy można stwierdzić sądownie lub u notariusza prawa do spadku bez udziału innych osób bliskich? Nabycie spadku a zachowek. Aby odpowiedzieć na powyższe pytanie należy wspomnieć, że prawo polskie przewiduje generalnie dwa rodzaje dziedziczenia: dziedziczenie ustawowe tj. ustalone zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, które ma miejsce gdy zmarły nie zostawi testamentu oraz drugi rodzaj na podstawie testamentu – dziedziczenie testamentowe. W przypadku stwierdzenia, że testament jest ważny dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przez dziedziczeniem ustawowym. Przy dziedziczeniu testamentowym, podobnie przy dziedziczeniu ustawowym, jedyny spadkobierca ma dwie możliwości potwierdzenia swoich praw do spadku. Na drodze sądowej po przeprowadzeniu rozprawy sąd wyda postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 669 KC) albo u notariusza, który może sporządzić akt poświadczenia dziedziczenia (z wyłączeniem dziedziczenia na podstawie testamentów szczególnych tj. innych niż testament pisemny lub notarialny) (art. 79 pkt 1 a oraz art. 95a Prawo o notariacie). Czy można stwierdzić sądownie lub u notariusza prawa do spadku bez udziału innych osób bliskich? Jedyny spadkodawca aby uniknąć ewentualnych sporów rodzinnych niekiedy chciałby taką sprawę załatwić samodzielnie bez zawiadamiania innych bliskich. Czy taka możliwość istnieje? Jak wcześniej wskazałem w celu potwierdzenia prawa do spadku spadkobierca winien udać się do sądu albo notariusza. W przypadku gdy sprawa zawisłaby przed sądem zgodnie z art. 669 sąd wzywa na rozprawę osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Oznacza to, że sąd, nawet gdyby dziedziczenie miało nastąpić na podstawie testamentu wzywa również osoby, które mogłyby dziedziczyć w drodze ustawy. Dzieje się tak dlatego, że osoby te mogą mieć interes w podważeniu ważności testamentu lub przykładowo wskazać inne testamenty oprócz załączonego przez syna ( córkę ) jako jedynego spadkobiercę do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Podobnie w przypadku sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza na podstawie art. 79 pkt 1a oraz art. 95a Prawa o notariacie. Przed sporządzeniem tego aktu notariusz spisuje protokół dziedziczenia przy udziale wszystkich osób, które mogą wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi (art. 95b prawa o notariacie), jednak odmawia sporządzenia aktu, jeżeli w toku sporządzania protokołu ujawnią się okoliczności wskazujące, że przy jego sporządzeniu nie były obecne wszystkie te osoby albo istnieją lub istniały testamenty, które nie zostały otwarte i ogłoszone (art. 95e § 2 pkt 2). Gdy nie znamy adresu spadkobiercy ustawowego lub testamentowego sąd winien wezwać tych spadkobierców za pomocą ogłoszenia w piśmie poczytnym na obszarze całego kraju (art. 672-674 np. w Rzeczpospolitej, Gazecie Wyborczej. Na zgłoszenie się potencjalnych spadkobierców sąd czeka 6 miesięcy od daty ogłoszenia ( art. 675 Nabycie spadku a zachowek Często w skład spadku wchodzi nieruchomość oraz środki na rachunku bankowym. Jeżeli do dziedziczenia powołany jest tylko jeden spadkobierca powstaje pytanie co mogą zrobić pominięci w testamencie pozostali członkowie rodziny. Otóż prawo polskie stoi na gruncie ochrony praw spadkowych rodziny. Wobec powyższego niektórym osobom przysługuje prawo do zachowku. Prawo takie przysługuje dzieciom ( lub ewentualnie ich potomkom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy w wysokości połowy wartości tego co by dziedziczyli gdyby zostali powołani do spadku. Wyjątkowo gdy uprawnionym do zachowku jest osoba trwale niezdolna do pracy lub małoletni może on dochodzić 2/3 ich wartości udziału spadkowego (art. 991 Oczywistym jest, że dzieci pozamałżeńskie oraz adoptowane tzw. przysposobienie pełne (art. 121 oraz przysposobienie pełne nierozwiązywalne (art. 1241 traktowane są tak samo jak dzieci małżeńskie. Żądanie zapłaty z tytułu zachowku jest uprawnieniem a nie obowiązkiem. Zatem uprawniony może zrezygnować z dochodzenia zachowku. Roszczenia o zachowek przedawniają się z upływem 5 lat od dnia ogłoszenia testamentu w przypadku testamentów ogłoszonych od dnia 23 października 2008 ( 1007 § 1 w brzmieniu obowiązującym od dnia 23-10-2011 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw) w przypadku testamentów otworzonych wcześniej termin przedawnienie wynosi 3 lata. Najczęściej ogłoszenie testamentu będzie miało miejsce u notariusza przy spisaniu aktu poświadczenia dziedziczenia lub w sądzie w ramach postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Roszczenie o zachowek jest roszczeniem o zapłatę. W przypadku gdy prawo do zachowku przysługuje innym członkom rodziny wobec spadkobiercy, który odziedziczył 2 nieruchomości oraz oszczędności na rachunkach bankowych sumuje się wartość majątku wg stanu na dzień śmierci spadkodawcy oraz wg ceny na dzień wydania przez sąd orzeczenia (uchwała SN z dnia 17 maja 1985 r., III CZP 69/84; uchwała SN z dnia 26 marca 1985 r., III CZP 75/84, wyrok SN z dnia 25 maja 2005 r., I CK 765/04). Przykład: Joanna Moskała została powołana do spadku w całości na podstawie testamentu sporządzonego przez jej ojca Grzegorza Borowicza. Grzegorz Borowicz w chwili śmierci pozostawał w związku małżeńskim z matką Joanny a ponadto miał dwóch pełnoletnich synów z innego związku. Wszyscy byli zdolni do pracy. W skład masy spadkowej wchodzą 2 nieruchomości ( działka budowlana oraz 3 pokojowe mieszkanie we Wrocławiu), a także środki na rachunku bankowym w kwocie 100 000 PLN wszystko stanowiące odrębny majątek zmarłego. Łączna wartość masy spadkowej wynosi 600 000 PLN. Zgodnie z zasadami właściwymi dla zachowku zarówno matka Joanny oraz każdy z synów spadkodawcy z innego związku może żądać połowy tego co by im przypadało gdyby dziedziczyli z ustawy. Przy obliczeniu udziału z ustawy Joannie, jej matce jak i każdemu z synów z innego związku przypadałaby ¼ udziału, a zatem równowartość 150 000 PLN. Połowa z tej kwoty to 75 000 PLN, zatem matka Joanny oraz każdy z synów spadkodawcy mogliby dochodzić od Joanny Moskały kwoty 75 000 PLN tytułem zachowku. Gdyby każdy z uprawnionych do zachowku zażądał zapłaty, Joanna będzie zobowiązana zapłacić łącznie 225 000 PLN ( 3 x 75 000 PLN.) Jeżeli majątek pozostały po spadkodawcy tj. 2 nieruchomości ( działka budowlana oraz 3 pokojowe mieszkanie we Wrocławiu), a także środki na rachunku bankowym w kwocie 100 000 PLN stanowił wspólność ustawową małżeńską to z chwilą śmierci przestaje istnieć pomiędzy małżonkami wspólność a ich majątek dzieli się na udziały, które co do zasady są równe. Jedna część majątku ( połowa) przypada małżonkowi pozostałemu przy życiu, a część druga (połowa) stanowi masę spadkową. W omawianym powyżej wypadku byłoby to 300 000 PLN (połowa wartości majątku objętego wspólnością ustawową) natomiast pozostała część majątku przysługiwałaby żyjącej małżonce. W takim razie Joanna, jej matka (żona Grzegorza Borowicza) oraz każdy z synów zmarłego mogliby otrzymać z ustawy udział spadkowy o wartości 75 000 PLN. Ponieważ do spadku została powołana tylko Joanna pozostałym przysługuje połowa kwoty jaką mogliby dziedziczyć gdyby nie było testamentu. Zatem żona spadkodawcy oraz każdy z synów mogą dochodzić od Joanny zapłaty kwoty 37 500 PLN na ich rzecz tytułem zachowku. W przypadku gdyby każdy z uprawnionych do zachowku żądał zapłaty Joanna powinna zapłacić im 112 500 PLN łącznie ( 3 x 37 500 PLN) W przypadku gdyby jeden z synów nie przeżył spadkodawcy tzn. umarł wcześniej niż spadkodawca, wtedy w jego miejsce wchodzą jego spadkobiercy ( art. 1002 Środki Spadkodawcy na koncie czy ożna wypłacić po śmierci? Radca prawny Rafał Ptak Niedawno pochowaliśmy moją babcię, która zapisała spadek swojej córce (mojej cioci). Mój ojciec zmarł kilka lat przed babcią. Wraz z siostrą otrzymałyśmy niedawno decyzję z sądu, że odziedziczyłyśmy po 1/2 spadku, który dostałby ojciec. Skoro dziedziczenie było testamentowe na rzecz cioci, to czy chodzi o zachowek, który przysługiwałby ojcu? Jeśli nie chcemy się o niego ubiegać, to musimy zwracać się do urzędu skarbowego czy tylko do sądu? Kto po kim dziedziczy? Oczywiście chodzi o prawo Pań do zachowku. Nie prawo taty do zachowku, ale właśnie Pani i siostry. Sąd musiałby ustalić, kto jeszcze byłby uprawniony do dziedziczenia po Pani babci, gdyby dziedziczenie odbyło się na podstawie ustawy, a nie testamentu. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Spadkobiercą zostaje się z chwilą otwarcia spadku. Grupy dziedziczących z ustawy ustalone zostały w odpowiedniej kolejności w Kodeksie cywilnym ( Co ważne, nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje. Zgodnie z art. 931 „§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. § 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych”. Zatem w opisanym przez Panią przypadku, gdyby babcia nie sporządziła testamentu, to do dziedziczenia po niej uprawniony byłby Pani ojciec i ciocia. Każde z nich miałoby 1/2 w majątku spadkowym. Ponieważ Pani ojciec nie dożył otwarcia spadku, to w jego miejsce wchodziłyby Pani z siostrą. Ponieważ Panie także dziedziczyłyby po 1/2 w miejsce ojca, to udział Pań, jaki przypadałby po babci, wynosiłby 1/4 jej majątku. Uprawnienie do zachowku w miejsce zmarłego ojca Zachowek, o który Pani pytała, ma na celu zabezpieczenie interesów osób najbliższych w sytuacji, gdyby cały majątek został przekazany w drodze testamentu osobie trzeciej. Zgodnie z art. 991 „§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). § 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”. Zatem Panie, jako osoby wchodzące w miejsce ojca i jednocześnie zaliczające się do grona zstępnych babci, jesteście uprawnione do zachowku, który wynosiłby 1/2 z 1/4 majątku babci w przypadku każdej z Pań. O zachowek, czyli sumę pieniężną odpowiadającą wartości udziału, możecie Panie zwrócić się do cioci. Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów zwykłych i poleceń przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu. Żądanie zachowku od cioci jest właściwie niezależne od dziedziczenia przez Panie po ojcu. Tak więc wystąpienie lub nie z roszczeniem o zachowek nie wpływa na obowiązki podatkowe z tytułu dziedziczenia. Musicie zatem Panie zgłosić dziedziczenie do urzędu skarbowego. Proszę się nie obawiać, dziedziczenie pomiędzy najbliższymi zwolnione jest z podatku, jednak aby ze zwolnienia takiego skorzystać, należy dopełnić obowiązku zgłoszenia dziedziczenia. W urzędzie skarbowym zostaną Panie poinstruowane, jakie dokumenty należy wypełnić i jakie wartości wpisać do zgłoszenia, aby właściwie wypełnić swój obowiązek. Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Zgodnie z odręcznym testamentem mojej zmarłej nie dawno żony jestem jej jedynym spadkobiercą, nie mieliśmy dzieci. Rodzice żony nie żyją, kilkoro rodzeństwa też nie żyje, ich dzieci mieszkają za granicą, nie utrzymujemy kontaktu. Czy oni też muszą być na rozprawie spadkowej i kto ich powiadamia? Spadek dla męża na mocy testamentu Zacznijmy od zacytowania artykułu 926 Kodeksu cywilnego ( „§ 1. Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. § 2. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. § 3. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, dziedziczenie ustawowe co do części spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał do tej części spadkobiercy albo gdy którakolwiek z kilku osób, które powołał do całości spadku, nie chce lub nie może być spadkobiercą.” Jeżeli testament (art. 941 i następne Pańskiej żony dotyczy całego po niej spadku (art. 922 to ma miejsce wyłącznie dziedziczenie testamentowe (art. 941 i następne Załatwianie „spraw spadkowych” w Polsce dzieli się na dwa etapy: stwierdzenie nabycia spadku oraz na (ewentualny) dział spadku; dział spadku może być zasadny, jeżeli ma miejsce dziedziczenie lub został ustanowiony zapis windykacyjny na rzecz więcej niż jednej osoby. Każdy z tych etapów może być załatwiany zarówno na drodze sądowej, jak i przed notariuszem. Przepisy o po~~stępowaniach sądowych z zakresu dziedziczenia uregulowano w art. 627 i następnych Kodeksu postępowania cywilnego ( zaś sporządzania przez notariuszy aktów poświadczenia dziedziczenia (oraz związanych z nimi protokołów dziedziczenia) tyczy się art. 95a i następne Prawa o notariacie. Skoro Pan jest jedynym spadkobiercą swej żony, to do Pana należy wybór, czy do stwierdzenia nabycia spadku miałoby dojść przed sądem cywilnym (a „sądem spadku” z reguły jest sąd rejonowy właściwy z uwagi na ostatnie stałe miejsce zamieszkania spadkodawcy), czy też przez dokonanie odpowiednich czynności notarialnych (z którymi byłoby związane wydanie aktu poświadczenia dziedziczenia). Na ogół wystarcza obecność wszystkich spadkobierców; jeżeli jest jeden pełnoletni spadkobierca – jednej osoby. Odnośnie do Pańskich słów – cytuję: „zgodnie z odręcznym testamentem”. To określenie należy zestawić z brzmieniem artykułu 949 „§ 1. Spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. § 2. Jednakże brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.” Tak zwany testament holograficzny powinien być w całości testamentem własnoręcznie przez spadkodawcę napisanym i przez niego podpisanym; przydaje się opatrzenie testamentu datą. Proszę sprawdzić, czy testament Pańskiej żony spełnia kryteria ustawowe (wskazane w art. 949 Jeżeli takich kryteriów nie spełnia, to proponuję unikać przedwczesnego formułowania wniosków (np. o dziedziczeniu ustawowym). Być może wcześniej Pańska żona sporządziła inny testament i na podstawie takowego (to jest wcześniejszego) testamentu mogłoby mieć miejsce dziedziczenie testamentowe. Dopiero brak prawnie wiążącego testamentu (dotyczącego całego spadku) oznaczałby – z uwagi na art. 926 – dziedziczenie ustawowe (art. 931 i następne Zobacz również: Czy trzeba zakładać sprawę spadkową? Prawo do zachowku Niekiedy krewnym spadkodawcy (zwłaszcza takiego, który zmarł bezpotomnie) wydaje się, jakoby byli uprawnieni do zachowku (art. 991 i następne Taką hipotezę warto zestawić z treścią art. 991 „§ 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek). § 2. Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.” Do zawartej w art. 991 „listy” (kategorii) osób potencjalnie uprawnionych z tytułu zachowku nie można „się dopisać” – chodzi bowiem o katalog zamknięty (po łacinie: numerus clausus). Skoro rodzice Pańskiej żony zmarli przed nią oraz jeżeli Pańska żona nie pozostawiła żadnych zstępnych (biologicznych ani dzieci przez nią adoptowanych i ich zstępnych), to można założyć, że nie ma osób uprawnionych do zachowku po Pańskiej żonie (dochodzonego od Pana). Niekiedy rodzeństwu spadkodawców, którzy zmarli bezpotomnie, a nawet dzieciom takich spadkodawców, wydaje się, jakoby przysługiwał im zachowek. Niezależnie od tego, jak silne jest czyjekolwiek przekonanie w tym zakresie – decydujące znaczenie ma artykuł 991 Chociaż artykuł 991 należy stosować w powiązaniu z odpowiednimi (dla danego dziedziczenia) przepisami o dziedziczeniu ustawowym (art. 931 i następne to błędem byłoby wnioskowanie o przysługiwaniu zachowku z uwagi na art. 933 stanowiący: „§ 1. Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku. § 2. W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.” Jeżeli nawet w jakimś dziedziczeniu zasadne jest przekonanie o przysługiwanie komukolwiek zachowku, to przy podejmowaniu starań o stwierdzenie nabycia spadku wystarczy uczestnictwo wszystkich spadkobierców – osobiście lub reprezentowanych przez kogoś odpowiednio umocowanego (np. przez pełnomocnika). Zbędny jest udział innych osób – w tym takich, którym może przysługiwać (a nawet rzeczywiście przysługuje) zachowek. Zobacz również: Jedyny spadkobierca testamentowy Jak się przygotować do przeprowadzenia postępowania spadkowego? W przypadku zdecydowania się przez Pana na dążenie do stwierdzenia nabycia spadku w postępowaniu przed sądem cywilnym – o ile Pan jest jedynym spadkobiercą swej żony – powinno wystarczyć wyłącznie Pańskie uczestnictwo w postępowaniu. Notariusz zapewne byłby zaskoczony chęcią zaproszenia na termin sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia osób postronnych (zwłaszcza w sporej liczbie); czasami uczestnikom czynności notarialnych ktoś towarzyszy (np. osoba darzona zaufaniem), ale obecność zbyt dużej liczby osób mogłaby stanowić utrudnienie – notariusze powinni sporządzać dokumenty z dużą pieczołowitością, co z reguły wymaga warunków sprzyjających koncentracji uwagi. Zdarzają się różnice w zestawie dokumentów, które są wymagane w związku z podejmowaniem starań o stwierdzenie nabycia spadku, więc proponuję odpowiednio wcześniej zapytać (w sekretariacie sądowym lub w kancelarii notarialnej) o „zestaw wymaganych dokumentów” (ewentualnie o „wykaz załączników”). Najważniejszym dokumentem (np. stanowiącym załącznik do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku) jest odpis aktu zgonu spadkodawcy, poza tym przyda się odpis Państwa aktu małżeństwa. Oczywiście, niezbędne będzie przedłożenie testamentu żony; ogłoszenia testamentu (czyli czynności sformalizowanej) można dokonać również odrębnie od załatwiania stwierdzenia nabycia spadku, ale bardzo często do ogłoszenia testamentu dochodzi niedługo przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia albo w trakcie sądowego postępowania z wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Zależnie od liczby wchodzących w skład spadku po Pańskiej żonie składników majątkowych, trzeba będzie pozyskać odpowiednią liczbę dokumentów oficjalnie potwierdzających stwierdzenie nabycia spadku. Dokumentami takimi są – odpowiednio: postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (ważne jest wnioskowanie o odpis orzeczenia z klauzulą prawomocności) albo wypis aktu poświadczenia dziedziczenia. Regułą w polskim postępowaniu cywilnym jest wydawanie odpisów orzeczeń na wniosek osoby uprawnionej, więc proszę unikać liczenia na to, że sąd z własnej inicjatywy przyśle odpis orzeczenia (takie sytuacje stanowią wyjątek od reguły). Po stwierdzeniu nabycia spadku będzie można dokonywać czynności wprost dotyczących spadku po żonie – np.: wnioskować o wpisy we właściwych księgach wieczystych, wnioskować o wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków lub w ewidencji pojazdów. Angażowanie innych osób (w rozumieniu art. 140 w załatwianie takich spraw wydaje się zbędne. Zobacz również: Spadek po zmarłej żonie Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Zarówno tak zwane dziedziczenie z ustawy, jak i na podstawie testamentu może doprowadzić do tego, że nieruchomość zabudowaną domem odziedziczy więcej niż jeden spadkobierca. Podpowiadamy, jak dokonać podziału spadku i jakie obowiązki trzeba wypełnić wobec fiskusa. Czy od spadku płaci się podatek? Ani postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku przez więcej niż jednego spadkobiercę, ani akt poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego nie przesądzają jeszcze o tym, kto będzie nowym właścicielem nieruchomości. Zgodnie z polskim prawem dziedziczy się bowiem udziały w spadku, a nie konkretne przedmioty wchodzące w jego skład, na przykład wskazane mieszkanie czy samochód (pewnego rodzaju wyjątkiem jest tak zwany zapis uczyniony w testamencie na rzecz konkretnej osoby – nie jest to jednak w istocie dziedziczenie, gdyż z chwilą śmierci spadkodawcy zapisobiorca nie nabywa automatycznie zapisanego mu przedmiotu, lecz zapis ten musi dopiero wykonać spadkobierca). Jak dokonać podziału spadku Ustaleni spadkobiercy powinni dokonać podziału spadku: mogą to uczynić w drodze umowy, przy czym jeżeli w skład spadku wchodzi jakakolwiek nieruchomość, to umowa musi mieć formę aktu notarialnego. Notariusz pobierze taksę notarialną, której wysokość będzie uzależniona od ogólnej wartości majątku podlegającego działowi; mogą również – na przykład gdy nie mogą dojść do porozumienia albo zależy im na niższym koszcie – złożyć wniosek do sądu o przeprowadzenie działu spadku. Podlega on opłacie stałej w wysokości 500 zł albo 300 zł, gdy do wniosku jest załączony zgodny projekt działu spadku. Jeżeli wniosek dotyczy działu spadku wraz ze zniesieniem współwłasności, opłata wynosi 1000 zł, przy czym ulega ona obniżeniu do 600 zł, gdy wniosek zawiera zgodny projekt działu spadku i zniesienia współwłasności. Jakie są inne obowiązki spadkobierców Gdy już wchodzący w skład spadku dom przypadnie na przykład dwóm spadkobiercom, powinni oni odprowadzić do urzędu skarbowego właściwego dla ich miejsca zamieszkania podatek od spadku. Każdy z nich musi złożyć w swoim urzędzie skarbowym zeznanie podatkowe SD-3 w terminie miesiąca od dnia przyjęcia spadku. Ale uwaga: w określonych przypadkach spadkobiercy nie będą musieli płacić podatku. Każdy z nowych współwłaścicieli powinien też złożyć do właściwego sądu rejonowego wniosek o wpis przysługującego mu prawa współwłasności do księgi wieczystej prowadzonej dla odziedziczonej nieruchomości, jak również wniosek o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków. Katarzyna Księżniak-Kosmala

jedyny spadkobierca testamentowy nie żyje